Εισαγωγή
Κάθε πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου διεξάγεται ένας πενθήμερος διεθνής αγώνας προσανατολισμού εναλλακτικά στην Αγγλία, Σκωτία, Ουαλία. Κάθε δύο χρόνια στην Σκωτία και κάθε τέσσερα χρόνια σε Ουαλία και Αγγλία. Στους αγώνες αυτούς συνήθως συμμετέχουν πάνω από 2000 άτομα αλλά μερικές φορές ο αριθμός περιορίζεται στους 2000 για περιβαλλοντικούς λόγους.
Το κόστος συμμετοχής ήταν αρκετά υψηλό. Για παράδειγμα για το 1998, η συμμετοχή του πενθήμερου αγώνα ήταν 68 ευρώ εφόσον η πληρωμή γίνει ενάμισυ μήνα πριν από τον αγώνα, 60 ευρώ εφόσον η πληρωμή γίνει μέχρι ενάμισυ μήνα πριν από τον αγώνα και 40 ευρώ εφόσον η πληρωμή γίνει μέχρι έξη μήνες πριν από τον αγώνα -δηλαδή μέχρι την 31η Ιανουαρίου του ίδιου έτους- (το 2025 η αμοιβή αυξήθηκε στα 20 επι 6 =120 λίρες (139 ευρω) ! Για τους νέους και νέες κάτω των 20 ετών, τους φοιτητές και τους άνεργους (με απόδειξη της ιδιότητας του) oι τιμές ήταν τότε 27 ευρώ, 22 ευρώ και 16 ευρώ. Για το δεύτερο, τρίτο κλπ. παιδί η οικογένεια πληρώνει 10 ευρώ ή 7 ευρώ αντίστοιχα.
Εάν υποθέσουμε δηλαδή ότι μία οικογένεια με 2 παιδιά αποφασίζει αργοπορημένα να πάρει μέρος στους αγώνες στις 2 Αυγούστου και δήλωνε συμμετοχή μετά τις 16 Ιουνίου του ίδιου έτους έπρεπε να πληρώσει 170 ευρώ Αντίθετα εάν δήλωνε συμμετοχή στους αγώνες πριν τις 16 Ιουνίου πλήρωνε 100 ευρω! Παρά το γεγονός ότι τα χρήματα σχεδόν διπλασιάζονται για όσους αργήσουν να δηλώσουν συμμετοχή τα ποσά αυτά και στις δύο περιπτώσεις είναι μεγάλα για τα Ελληνικά δεδομένα! Ελάχιστες Ελληνικές οικογένειες θα ξόδευαν τόσα πολλά χρήματα για να συμμετάσχουν σε υπαίθριους αγώνες αναψυχής. Αν υπολογίσουμε και τα έξοδα της κατασκήνωσης, μετακίνησης και διατροφής για μια οικογένεια με δύο παιδιά το ποσό υπερβαίνει τα 400 με 750 ευρώ. Πόσες ελληνικές οικογένειες θα ήταν διατεθειμένες να πληρώσουν τέτοια ποσά;
Πρώτη Ημέρα των αγώνων
Από το Kendal μέχρι τον τόπο των αγώνων η απόσταση ήταν 12 χλμ. μακριά. Καθ’ οδόν συνάντησα έναν Γιαπωνέζο που είχε κι’ αυτός τον ίδιο προορισμό. Είχε έρθει από την Ιαπωνία με μοναδικό σκοπό να πάρει μέρος σ’ αυτούς τους αγώνες! Μου είπε ότι το αεροπορικό εισιτήριο του είχε κοστίσει 1000£ (κοντά στις 1335 ευρώ τότε) και ότι δεν μπορούσε να παραμείνει πάνω από μία εβδομάδα στην Αγγλία!
Φθάνοντας στον τόπο όπου θα διεξάγονταν ο αγώνας της πρώτης μέρας συναντήσαμε μία ατελείωτη σειρά από παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Από την περιοχή συνάθροισης μέχρι την εκκίνηση η απόσταση ήταν 2 χλμ. (35′ δρόμος πάνω σ’ ένα ανηφορικό μονοπάτι). Όλο το καλοκαίρι έβρεχε στη Βρετανία και έτσι τα μονοπάτια γλιστρούσαν πολύ. Υπήρχαν αρκετά έλη και άλλες βαλτώδεις εκτάσεις σ’ολη τη διαδρομή. Ο χώρος της κατασκήνωσης ήταν τεράστιος και το θέαμα των εκατοντάδων αγωνιζομένων εκπληκτικό. Δυστυχώς δεν υπήρχαν ντουζιέρες ούτε αρκετό πόσιμο νερό. Δυνατότητα για μπάνιο υπήρχε μόνο για τους νεότερους και τολμηρότερους στο ποτάμι! Πόσιμο νερό από μια δεξαμενή νερού σε αρκετά μεγάλη απόσταση. Κινητές τουαλέτες υπήρχαν αρκετές. Στη μέση της κατασκήνωσης δέσποζε μία τεράστια τέντα μέσα στην οποία υπήρχαν δύο κινητές καντίνες για φαγητό -η μια καντίνα για χορτοφάγους! Επίσης υπήρχε τραπέζι για πληροφορίες. Οι περιγραφές των διαφόρων διαδρομών (στην εικονογραφημένη εκδοχή τους σύμφωνα με τους κανονισμούς της IOF) βρίσκονταν αναρτημένοι πάνω στο ύφασμα της κεντρικής τέντας.
Όλοι ήταν φιλικοί και φιλόξενοι εδώ στην κατασκήνωση. Το βράδυ άρχισε να βρέχει και η βροχή συνεχίσθηκε μέχρι την άλλη μέρα το μεσημέρι. Το πρωί για να αποφύγουμε την καταρρακτώδη βροχή μαζευτήκαμε όλοι μέσα στην κεντρική τέντα αλλά καθώς η βροχή δεν σταματούσε οι οργανωτές αποφάσισαν να αναβάλλουν τον αγώνα εκείνης της ημέρας.
Η Monica Cooper ήταν μία κυρία 50 ετών η οποία μου είπε ότι επισκέπτεται διάφορες χώρες για να συμμετάσχει σε πολυήμερους αγώνες προσανατολισμού. Μου διηγήθηκε πώς ξεκίνησε και οργανώθηκε το άθλημα αυτό στην Νότια Αφρική όταν αυτή βρέθηκε εκει μαζί με πολλούς άλλους Ευρωπαίους για δουλειές. Μαζεύτηκαν οι Ευρωπαίοι διαφήμισαν τον 1ο αγώνα και τον διοργάνωσαν το 1982. Αλλά ενώ περίμεναν 300 άτομα να εμφανισθούν στον αγώνα ήρθαν μόνο 30. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς ήταν δρομείς αντοχής οι οποίοι αποφάσισαν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους και στο orienteering. Οι Ευρωπαίοι έφτιαξαν έναν σύλλογο αγωνιστικού προσανατολισμού στο Γιοχάνεσμπουργκ και σιγά – σιγά δημιουργήθηκαν κι άλλοι σύλλογοι. Όταν διηγήθηκα στη Monica ότι στον 5ο αγώνα προσανατολισμού στον Χορτιάτη (1998) συμμετείχαν 72 άτομα ενθουσιάστηκε και χάρηκε που διαδίδουμε το άθλημα στα Ελληνικά και σχολεία. Στην Νότια Αφρική οι επαφές των πρωτοπόρων με τα σχολεία ήταν ανύπαρκτες.
Επειδή η βροχή δεν σταματούσε καθηλώθηκα μέσα στην κεντρική τέντα αλλά ήρθε ο ιδιοκτήτης του αγροκτήματος και προειδοποίησε όλους όσους είχαν αυτοκίνητο να φύγουν διότι το ποτάμι θα πλημμυρίσει. Παρά τις προσχώσεις στις όχθες ο ποταμός πλημμύρισε στα διπλανά χωράφια. Έτρεξα μαζί με άλλους στις σκηνές και αντίκρισα μια τεράστια λίμνη νερού με μικρές νησίδες από σκηνές! Η σκηνή μου ολόκληρη έπλεε πάνω στο νερό. Άρπαξα τα πράγματα και τα μετέφερα στην κεντρική σκηνή. Πολλοί άλλοι είχαν μεταφέρει τα σακίδια τους μέσα στην κεντρική σκηνή. Αλλά οι περισσότεροι άφησαν τις σκηνές εκεί που ήταν και αρπάζοντας τα πράγματα τους μπήκαν στα αυτοκίνητα και απομακρύνθηκαν σε διάφορα χωριά, ξενοδοχεία και youth hostels της περιοχής. Όλη την υπόλοιπη ημέρα όσοι απέμειναν στο camping έπρεπε να βαδίσουν μέσα στα μονοπάτια με το νερό μέχρι τα γόνατα! Ούτε οι αρβύλες αλλά ούτε και τα wellington boots μπορούσαν να κρατήσουν τα πόδια των κατασκηνωτών στεγνά. Ο κόσμος που απέμεινε -περίπου 50 άτομα- άρχισε να αναρωτιέται εάν θα μπορούσε να κοιμηθεί το βράδυ. Όλα τα ρούχα ήταν βρεγμένα – δεν υπήρχε τίποτε στεγνό και έτσι αναγκάσθηκα να αγοράσω καινούργια ρούχα από τους υπαίθριους εμπόρους. Η νύχτα πέρασε δύσκολα αφού έβρεξε ξανά!
Δεύτερη Ημέρα των αγώνων.
Όπως ανέφερε ο Dave Ward, σχεδιαστής του αγώνα της 2ης ημέρας: “Έχοντας τοποθετήσει ένα σημείο ελέγχου σε μια διασταύρωση μονοπατιού με ρυάκι γύρω στις 8 το βράδυ πριν από την ημέρα του αγώνα έμεινα κατάπληκτος από τον χείμαρρο αφρισμένου νερού ο οποίος αντικατέστησε το ρυάκι γύρω στις 10 το πρωϊ του αγώνα. Ήταν πολύ επικίνδυνο να περάσει κανείς τον χείμαρρο στο συγκεκριμένο σημείο. Ο καιρός ήταν το μεγαλύτερο πρόβλημα από όλα με αποτέλεσμα την αναβολή του αγώνα για 24 ώρες.”
Παρατηρήσεις για το έδαφος της περιοχής SILVER HOW και περιγραφή του αγώνα: Η περιοχή είναι ανοιχτή χωρίς πράσινο αλλά με πολλές ισοϋψείς και βράχους. Υπάρχουν λίγα μονοπάτια. Λείπουν εντελώς τα γραμμικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά. Οι μόνοι φράχτες από πέτρες βρίσκονται στα άκρα του χάρτη και δεν πρέπει να τα περάσει κανείς. Η περιοχή έχει υψόμετρο 200 με 600μ. πάνω από τη θάλασσα και είναι εκτεθειμένη στις άσχημες καιρικές συνθήκες. Υπάρχουν αρκετά βράχια αλλά η διαδρομή αποφεύγει τα πιο επικίνδυνα σημεία. Η ανηφόρα ξεπερνάει τα καθορισμένα από την Ομοσπονδία όρια (5% μέγιστο).
Αμέσως μετά τον αγώνα δύο παλιοί γνώριμοι από το σωματείο Offa Dyke’s Raiclers με πήγαν με το αυτοκίνητο στο Lakeland Outdoor Education Centre στο Coniston. Στο κέντρο αυτό Περιβαλλοντολογικής Εκπαίδευσης συγκεντρώνονται κάθε χρόνο νέοι και νέες απ’ όλο τον κόσμο για να εκπαιδευθούν. Λεωφορεία δεν περνούν από την περιοχή επειδή είναι απομονωμένη. Ευτυχώς κάποιος αγροφύλακας από το National Trust σταμάτησε όταν έκανα autostop και με άφησε πίσω στο camping.
Την περιοχή του Lake District την επιβλέπουν δύο οργανισμοί: α) το National Trust που είναι ιδιωτικός οργανισμός και απασχολεί περίπου 260 εργαζομένους και β) το Εθνικό Πάρκο του Lake District που χρηματοδοτείται από την κυβέρνηση και έχει περίπου 60 υπαλλήλους. Δηλαδή 320 υπάλληλοι δουλεύουν για ένα και μόνο Εθνικό Πάρκο όταν στην Ελλάδα οι υπάλληλοι δασοφύλακες, αγροφύλακες κλπ. του κάθε Εθνικού Πάρκου είναι ελάχιστοι.
Τρίτη Ημέρα των αγώνων
Ο τρίτος κατά σειρά αγώνας διεξήχθηκε στην περιοχή Lingmoor, έναν λιβαδότοπο με λίγα ρείκια. Τα χαμηλότερα μέρη είναι δασωμένα με πολλά βράχια, απότομες κατηφόρες και διαφορές υψομέτρου. Η δυσκολία του αγώνα ήταν τέτοια που μία 70χρονη αγωνιζομένη έπεσε και έσπασε το πόδι της. Απ’ ότι έμαθα επρόκειτο για πρωταθλήτρια στην ηλικία της με πολλές συμμετοχές στο εξωτερικό. Ήρθε το ελικόπτερο και την παρέλαβε για το νοσοκομείο την ίδια μέρα.
Ένα ακόμη άσχημο θλιβερό γεγονός συνέβη την ίδια μέρα. Κάποια παιδιά που συμμετείχαν στη σχοινοδιαδρομή εκφόβισαν ένα ελεύθερο ελάφι το οποίο μπλέχτηκε μέσα σε σύρματα και έσπασε το πόδι του. Έτσι Ο farmer του αγροκτήματος αναγκάσθηκε να το σκοτώσει για να μην υποφέρει. Με αφορμή αυτά τα περιστατικά εκφράσθηκαν διαμαρτυρίες για την επικινδυνότητα του αγώνα. Το βράδυ οι νεαροί αθλητές επέστρεφαν μεθυσμένοι στις σκηνές τους και δημιουργούσαν φασαρία. Ο θόρυβος που δημιουργούν οι νέοι αθλητές σε τέτοιου είδους κατασκηνώσεις είναι τόσο μεγάλος που πέρσι στους αγώνες White Rose Orienteering στο Yorkshire δημιουργήθηκε μεγάλο ζήτημα. Στους επόμενους αγώνες θα απαγορευθεί η κατασκήνωση κοντά στον χώρο αγώνων!
Τετάρτη Ημέρα των αγώνων
Ο τέταρτος αγώνας ήταν ακόμη πιο δύσκολος. Όλο το βράδυ έβρεχε ασταμάτητα και το πρωί συνεχίσθηκε η κακοκαιρία. Η ορατότητα περιορίσθηκε πάρα πολύ λόγω βροχής ενώ το τσουχτερό κρύο που επικρατούσε και ο δυνατός άνεμος θύμιζαν χειμωνιάτικη μέρα. Κάποιος Γάλλος αθλητής ήρθε να αγωνισθεί φορώντας σκουφάκι της κολύμβησης.
-Πολύ αστείο αυτό το σκουφάκι της κολύμβησης, γέλασε ένας Άγγλος αθλητής.
– Το σκουφάκι είναι καλό, μπορείς να παίξεις τόσο υδατοσφαίριση όσο και να τρέξεις σε αγώνες orienteering. Επιπλέον, έχει διαπιστωθεί ότι το 50% της ενέργειας του ατόμου χάνεται από το κεφάλι, ανταπάντησε ο Γάλλος.
– Δηλαδή διατηρείς πιο πολύ ενέργεια μ’ αυτό το σκουφάκι της κολύμβησης; ειρωνεύτηκε ο Άγγλος.
– Υποθέτω ότι διαθέτω 50% περισσότερο μυαλό από σένα, τον αποστόμωσε ο Γάλλος.
Ένα ξαφνικό μπουρίνι ανέμου και βροχής διέκοψε τις συζητήσεις και όλοι τρέξανε να κρυφθούν πίσω από κάποιο βράχο για προστασία. Η δυσκολία του αγώνα σχολιάσθηκε.
– Ο αγώνας αυτός θα έπρεπε να είχε αναβληθεί είπε κάποιος
– Υπάρχουν δύο τρόποι για να επιστρέψεις πίσω. Είτε από εκεί που ήρθες (1 ώρα περίπου) είτε μπροστά μετά τον τερματισμό. Εγώ θα προτιμήσω το δεύτερο είπε κάποιος άλλος
– Τέλεια χειμωνιάτικη μέρα για κατακαλόκαιρο.
Αλλά η εκκίνηση δόθηκε και ξεκίνησα με στόχο να μπορέσω να τερματίσω! Ο αγώνας αυτός μου επεφύλαξε εκπλήξεις. Σε κάποια στιγμή του αγώνα περνώντας μέσα από ένα βάλτο βρέθηκα μέσα στο βούρκο μέχρι το στήθος! Έριξα μία φευγαλέα ματιά γύρω μου για βοήθεια και είδα έναν άλλον αγωνιζόμενο να έχει μείνει αποσβολωμένος από αυτό που έβλεπε. Ευτυχώς ο βάλτος σταμάτησε να υποχωρεί κάτω από τα πόδια μου και τραβώντας τα χόρτα βγήκα έξω. Όπως μου εξήγησαν αργότερα αρκετοί βάλτοι έχουν μεγάλο βάθος που ξεπερνά το ύψος ενός ανθρώπου. Κάποιος farmer μου ανέφερε ότι στο χωράφι του υπήρχε ένας πολύ βαθύς βάλτος τον οποίο και γέμισε με πέτρες. Ήμασταν όλοι μέσα στις λάσπες. Η επιστροφή μου θύμισε λασπομαχίες.
Επίλογος
Παρά την επικινδυνότητα των διαδρομών, τα ατυχήματα και τις καιρικές συνθήκες οι αγώνες είχαν επιτυχία. Εμπειρίες όπως αυτές που περιέγραψα μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο υπόβαθρο για όσους διοργανώνουν αγώνες προσανατολισμού στην Ελλάδα. Το σχόλιο της Sue Denmark, γενικής συντονίστριας των αγώνων των διοργανωτών ήταν:
«Ο συντονισμός των αγώνων δεν ήταν και τόσο κουραστικό καθήκον μέχρι και την εβδομάδα των αγώνων αυτή καθαυτή. Στη συνέχεια κατάντησε ένα πρόβλημα επιβίωσης εξαιτίας των απαίσιων καιρικών συνθηκών. Ούτε ακόμη και στους χειροτέρους εφιάλτες μου δεν θα μπορούσα να ονειρευθώ ότι θα ήμασταν τόσο άτυχοι. Το ότι οι αγώνες πραγματοποιηθήκαν δεν οφείλεται σε τίποτα άλλο παρά στην αποφασιστικότητα των διοργανωτών και των ομάδων τους».
